ABAKUS - przyrzd do liczenia u staroytnych Grekw i Rzymian, 
podobny do liczyde, do dzi uywany na Wschodzie 

ABNEGAT - czowiek nie dbajcy o siebie, zwaszcza o swoj 
powierzchowno, zaniedbany, nieporzdny 

ABSOLUT - byt niezaleny od wszystkich innych, bez przyczyny, 
nieograniczony, doskonay, pojmowany na og jako niezmienna, 
wieczna, jedyna i konieczna podstawa rzeczywistoci, od ktrej 
wszystko inne jest zalene 

ADAGIO - nazwa czci cyklicznego utworu muzycznego lub utworu 
samodzielnego o powolnym tempie 

ADOPCJA - przysposobienie, uznanie obcego dziecka za wasne, 
usynowienie 

AFORYZM - zdanie formuujce krtko myl ogln 

AFRODYTA - w mitologii greckiej bogini piknoci i mioci, 
utosamiana zwykle z rzymsk Wenus 

AFRONT - zniewaga, ublienie, uchybienie 

AKWEN - okrelona cz obszru wodnego 

ALCHEMIA - prowadzone w redniowieczu dociekania, ktre stawiay 
sobie za zadanie przetworzenie zwykych metali w szlachetne 
kruszce 

AMBROZJA - w mitologii greckiej pokarm bogw, dajcy im wieczn 
modo i niemiertelno 

ANAGRAM - przestawianie gosek lub sylab w wyrazie w celu 
utworzenia innego wyraz 

ANDANTE - nazwa utworu lub czci cyklicznego dziea muzycznego 
w tempie umiarkowanym 

ANIMOZJA - gwatowna niech do kogo, uraza, zawzito 

ARTERIA - ttnica, naczynie krwionone, przez ktre pynie krew 
w kierunku od serca ku obwodowi ciaa 

ATELIER - pracownia artysty-plastyka, pracownia fotografa; 

BAKSZYSZ - podarek, apwka, napiwek 

BANALNY - pospolity, oklepany, nie majcy gbszej treci 

BARD - poeta i pieniarz u dawnych Celtw, opiewajcy czyny 
bohaterskie 

BASTARD - dziecko nieprawe, mieszaniec dwu rnych gatunkw lub 
ras zwierzt 

BATUTA - paeczka dyrygenta sca do taktowania 

BELZEBUB - najwyszy z diabw w hierarhii piekielnej 

BIBELOTY - drobne, wytworne przedmioty, suce do dekoracji, 
ustawione na kominkach, peczkach 

BIGAMIA - dwuestwo, zawarcie maestwa bez uniewanienia lub 
rozwizania maestwa poprzedniego 

BINOKLE - okulary trzymajce si na nosie za pomoc sprynki 

BLIZZARD - gwatowny, zimny wiatr pnocny wiejcy w Ameryce 
Pnocnej 

BLICHTR - pozorna wieton, zewntrzny polor 

BOAZERIA - drewniana okadzina cian, stosowana dla ozdoby albo 
izolacji cieplnej 

BOLID - bardzo jasna "gwiazda spadajca" 

BONZA - nazwa nadana przez Europejczykw kapanom i mnichom 
buddyjskim w Chinach i Japonii 

BOTANIKA - nauka o rolinach 

BRANA - ga przemysu lub handlu 

BRAWURA - nierozwane naraanie si na niebezpieczestwo, 
lekcewaenie niebezpieczestwa, zuchowato 

BROKER - porednikmidzy kupcem i sprzedawc, zwykle zawierajcy 
umowy i transakcje kredytowo-handlowe z ramienia dostawcy 
zagranicznego 

BRYZA - wiatr powstajcy na skutek niejednakowego nagrzewania 
si ldu i morza 

BUDET - zestawienie przyszych dochodw i wydatkw na okrelony 
czas 

BURNUS - u Arabw opocza z gstego materiau wenianego, 
gwnie koloru biaego, z kapturem 

BUNGALOW - dom o lekkiej budowie z werandami i wystajcym 
dachem; ciany w pokojach nie doprowadzone do sufitu, pozwalaj 
na lepsze przewietrzenie wntrza 

CAMBIO - zobowizanie patnicze, weksel 

CANOE - wydrony pie drzewny, sucy Indianom za d 

CARGO - adunek morski, zbiorowa partia towarw przewoona 
morzem 

CEDOWA - ustpowa swoje prawa na rzecz kogo innego, przelewa 
swe uprawnienia, zrzeka si, przekazywa 

CELIBAT - obowizkowy stan bezenny duchowiestwa 
rzymskokatolickiegoo 

CENTAUR - istota mityczna o postaci p ludzkiej, p koskiej: 
take gwiazdozbir 

CENTURION - setnik; naczelnik centurii w wojsku rzymskim 

CENTURIA - w staroytnym Rzymie oddzia wojskowy liczcy w 
rnych czasach od 100 do 60 ludzi 

CERBER - w mitologii greckiej trjgowy pies z ogonem z trzech 
mij, strzegcy wejcia do Hadesu 

CHAAT - duga kapota ydowska 

CHAOS - w mitologii greckiej otcha wypeniona mrokiem i mg , 
istniejca przed stworzeniem wiata.Potocznie: nieporzdek, 
zamt 

CHANDRA - ponury nastrj, przygnbienie, zniechcenie do ycia 

CHARON - w mitologii greckiej przewonik przez rzek Styks do 
wiata umarych 

CHERUBIN - anio wyszego rzdu take potoczne okrelenie 
czowieka wyjtkowo piknego 

COMES - pomocnik wyszego urzdnika w prowincji rzymskiej; 
doradca cesarzy rzymskich 

CRAWL - sposb pywania 

CYKLOP - olbrzym, o jednym oku porodku czoa 

CYMES - przysmak, co pysznego, rarytas 

CYRULIK - golibroda, domorosy lekarz 

CYTAT - sowa przytoczone dosownie z jakiego tekstu pisanego 
albo z czyjej wypowiedzi ustnej 

CZAKO - dawna czapka wojskowa 

CZYNELE - talerze z blachy, instrument perkusyjny 

DANDYS -  elegant, modni 

DEBATA - dyskusja podczs obrad, np. w sejmie 

DEBIL - osobnik niedorozwinity umysowo, o moliwociach 
psychicznych posiadanych posiadanych przecitnie przez dziecko w 
wieku od 7 do 10 lat 

DEBIUT - pierwszy wystp publiczny, zwaszcz aktora na scenie, w 
filmie lub w danej roli 

DEFEKT - wada, brak, uszkodzenie 

DEKADA - okres dziesiciu dni 

DEKALOG - dziesi przykaza w biblii 

DEKRET - w staroytnym Rzymie zarzdzenie urzdnikw, senatu lub 
w pniejszych czasach cesarza 

DELEGAT - obrany lub mianowany przedstawiciel pastwa, 
instytucji 

DEMAGOG - polityk dbajcy przede wszystkim o wasn popularno, 
a nie o prawdziwe interesy ludu lub pastwa 

DEMIURG - nazwa najwyszego urzdnika w niektrych pastwach 
staroytnej grecji 

DELFIN - tytu nastpcy tronu we Francji od 1439 do 1830 r. (by 
nim najstarszy syn krla) 

DEMON - w mitologii greckiej duch dobry lub zy wpywajcy na 
losy czowieka 

DENDRYT - odgazienie komrek nerwowych przypominajce drzewo 

DEPOZYT - suma pienina lub papiery wartociowe powirzane 
bankom krtkoterminowego kredytu do przechowania 

DEPUTAT - wynagrodzenie w naturze, najczciej dodawane do 
pensji, przydzia np. ywnoci 

DERWISZ - ebrzcy mnich muzumaski 

DESANT - wysadzenie wojsk na terytorium przeciwnika 

DESPERAT - czowiek zrozpaczony; w znaczeniu przenonym 
zawadiaka, awanturnik, czowiek narwany 

DEWIZA - zasada postpowania, krtkie haso, w ktrym wyraa si 
myl przewodnia 

DEWIACJA - odchylenie od waciwego kierunku, zboczenie z drogi 

DIANA - w mitologii rzymskiej bogini oww, siostra Apollina; w 
mitologii greckiej wistpuje jako Artemida 

DOTACJA - wyposaenie pastwowe, forma finansowania z budetu 
pastwa jednostek pozabudetowych 

DYFUZJA - samorzutne przenikanie jednej substancji do drugiej 
przy bezporednim ich zetkniciu 

EDYP - w mitologii greckiej syn krla tebaskiego Lajosa i 
Jokasy; niewiadomie zabi ojca i polubi matk 

EKSTAZA - stan chorobliwego zachwytu; stan zachwytu najwyszego 
stopnia 

ELEKTOR - wyborca, ten ktry obiera 

ELEWATOR - nazwa urzdzenia sucego do podnoszenia ciarw; 
take dua przechowalnia zboa 

ENKLAWA - teren otoczony obszarami o odmiennym charakterze 

ESKAPIZM - ucieczka, oderwanie si od rzeczywistoci, unikanie 
problemw nurtujcych spoeczestwo 

FAKIR - nazwa nadana przez Europejczykw indyjskim ascetom i 
kuglarzom dokonujcym rnych "cudw" 

FARSA - utwr sceniczny, lekka wesoa komedia

FEUDA - w epoce feudalnej przedstawiciel klasy panujcej 

FRAKCJA - odam partii, stronnictwo 

FUZJA - poczenie si dwch lub kilku przedsibiorstw 
kapitalistycznych w jedno 

GANEK - wystajca cz budynku, ogrodzona balustrad i 
poczona z jego wntrzem drzwiami 

GILDIA - zwizek kupcw, bronicy interesw lub przywilejw 
swoich czonkw 

GRATIS - darmo, bezpatnie 

GROTESKA - utwr literacki, muzyczny lub plastyczny o elementach 
komicznie przejaskrawionych 

HADA - kopce, zway zwykle kamieni, ulu, gruzu itp. 
wydobytych z szybu, usypane wpobliu kopalni 

HEREZJA - pogld religijny, bdny z punktu widzenia religii 
panujcej 

HOSSA - zwyka kursu papierw wartociowych 

INDRA - najwyszy bg staroindyjski w epoce wedyjskiej, bg 
nieba i burzy, pniej podporzdkowany trjcy bstw zwanej 
Trimurti 

INKLUZ - wedug zabobonnych wierze niektrych ludw tajemnicza 
sia, duch zamknity w jakim przedmiocie przynoszcy szczcie 

INTENCJA - cel lub motyw dziaania, zamiar, myl przewodnia (np. 
utworu) 

IZYDA - bogini egipska, siostra i maonka Ozyrysa i matka jego 
pomiertnego syna Horusa 

JUNIOR - modszy, okrelenie uywane dla odrnienia modszego 
czonka rodziny 

JUNONA - w mitologii rzymskiej ona Jowisza, bogini nieba, 
opiekunka maestw i porodw 

JURYSTA - prawnik, osoba powicajca si nauce prawa 

KAABA - witynia mahometaska w Mekce zbudowana w ksztacie 
szecianu; w cian jej wmurowano czarny kamie, ktry jakoby 
spad z nieba 

KAPITOL - jedno z siedmiu wzgrz w Rzymie, na ktrym wznosz sie 
paace, muzea itp. 

KATALOG - systematyczny wykaz przedmiotw sporzdzony w sposb 
uatwiajcy ich wyszukanie

KAUCJA - zabezpieczenie, suma pienina zona jako gwarancja 
dotrzymania zobowizania i stanowica odszkodowanie w razie 
niedopenienia zobowiza 

KONTRALT - najniszy gos kobiecy 

KORDELAS - obosieczny n myliwskiscy do dobijania 
zwierzyny 

KREMACJA - palenie zwok ludzkich w spejalnym piecu zastpujce 
chowanie w ziemi 

KRYPTA - sklepione pomieszczenie podziemne suce jako miejsce 
zoenia zwok 

KURSYWA - typ pochyego pisma 

KWINTET - zesp piciu wykonawcw 

KWESTOR - w staroytnym Rzymie urzdnik zarzdzajcy skarbem 
pastwa 

LABORANT - nie wykwalifikowany pracownik aptekarski lub 
pracownik pomocniczy pracujcy w laboratorium 

LANSOWA - puszcza co w obieg, wprowadza w mod 

LIKIER - mocno aromatyczny napj alkocholowy ze spirytusu, 
syropu cukrowego i esencji owocowych lub rolinnych 

LOCJA - broszura zawierajca opis wybrzey, trudnych dla eglugi 
przej oraz wyszczeglnienie znakw nawigacyjnych 

LULKA - fajka 

AWRA - nazwa niktrych wikszych klasztorw w kociele 
prawosawnym 

MACHINA - przyrzd lub maszyna wielkich rozmiarw 

MAGMA - roztopiona masa skalna znajdujca si w gbi Ziemi 

MANDARYN - europejska nazwa wyszych urzdnikw chiskich 

MARKIZ - tytu szlachecki poredni midzy ksiciem i hrabi 

MASTER - pan, mistrz 

MEANDER - zakole rzeczne 

MEDIACJA - poredniczenie w sporze 

MENTOR - czowiek stale pouczajcy kogo tonem wyszoci 

METRESA - kochanka, utrzymanka 

MILENIUM - tysiclecie, tysiczna rocznica 

MINERWA - w mitologii rzymskiej bogini mdroci, opiekunka nauk, 
sztuki i rzemios; utosamiana z greck Aten 

MIZOGINIA - wstrt do kobiet 

NAHAJKA - rodzaj bicza ze skry; bat 

NEKROPOL - miasto umarych, cmentarzysko na kracach 
staroytnych miast egipskich, etruskich, rzymskich itp. 

NEOFITA - nowy wyznawca jakiej religii, nauki, ideologii 

NOBLIWY - majcy cechy szlachetnoci, wykwintny 

NOWELA - utwr maych rozmiarw, pisany proz, zawierajcy jeden 
wtek 

NOWENNA - naboestwo w kociele katolickim zwykle 
dziewiciodniowe 

OBDUKCJA - lekarsko-sdowe ogldziny zwok celem ustalenia 
przyczyny mierci 

OLSTRO - skrzany futera na pistolety 

OPINIA - sd, zdanie, mniemanie, przekonanie o czym, dobra albo 
za sawa 

OPONENT - przeciwnik, osoba wnoszca sprzeciw, przeczca mwcy 

ORACJA - przemwienie, mowa 

ORKAN - bardzo silny wicher, huragan 

OZYRYS - egipski bg wiata podziemnego, najwyszy sdzia 
uczynkw ludzkich na sdzie pomiertnym 

PALADYN - towarzysz broni Karola Wielkiego, wierny rycerz 

PAMFLET - utwr omieszajcy w ostrej, demaskujcej formie jak 
osobisto lub przejaw ycia spoecznego lub politycznego 

PASTOR - tytu duchownych protestanckich 

PEDANT - czowiek odznaczjcy si przesadn dokadnoci, 
przywizany do porzdku w drobiazgach 

PETYCJA - proba zbiorowa, podanie skadane najczciej do 
wyszych wadz 

PIETYZM - gboki szacunek 

POLEMIKA - spr w prasie, na zebraniu itp. na temat jakiego 
zagadnienia politycznego, naukowego, literackiego itp. 

PRECJOZA - kosztownoci, biuteria 

PRESTI - autorytet, wpyw, powaanie 

PROGRES - postp, ruch postpowy, zmiana na lepsze 

PROKURA - zastpstwo 

PROTOTYP - pierwowzr, pierwszy wzr, jako zacztek czgo co si 
dopiero rozwija, ulepsza itp. 

PUGINA - dugi, obosieczny n noszony u pasa 

PURYSTA - osoba dbajca o czysto jzykow 

RAKARZ - czyciciel, oprawca psw, hycel 

RAPIER - bro bia o dugiej obosiecznej klindze nadajca si 
do pchni i ci

RECITAL - wystp solisty wypeniajcy cay program muzyczny 

REEDYCJA - ponowne wydanie jakiego dziea 

REFERAT - opracowanie jakiej sprawy lub zagadnienia i 
przedstawienie go szerszemu gronu 

REFOWA - zmniejsza powierzchni agli przy mniejszych wiatrach 

REGRES - cofanie si w rozwoju, przeciwiestwo postpu 

REKTOR - osoba kierujca wysz uczelni, odpowiedzialna za 
wykonywanie jej zada 

RESPONS - odpowied 

RETORYKA - sztuka lub teoria wymowy, krasomwstwo 

RIPOOSTA - szybka a trafna odpowied 

SAKRALNY - majcy zwizek z kultem religijnym, powicony 

SANSKRYT - jzyk literacki staroytnych i redniowiecznych Indii 

SARKAZM - niezwykle zjadliwe szyderstwo, zoliwa ironia 

SCEPTYK - czowiek niewierzcy, wtpicy o wszystkim 

SCYSJA - rozdwik, sprzeczka, niezgoda 

SCHOLAR - ucze, student w redniowieczu 

SKANSEN - rodzaj muzeum krajoznawczego pod otwartym niebem 

SNYCERZ - rzebiarz rzebicy w drzewie lub kamieniu 

SOFIZMAT - rozumowanie z rozmysem skonstruowane faszywie, a 
pozornie wygldajce na poprawne 

SPLENDOR - wietno, wspaniao, blask, przepych 

STANDARD - norma, wzorzec, podstawa 

STRATEG - wybitny znawca sztuki wojennej 

STYKS - w mitologii greckiej jedna z rzek wiata podziemnego 

SUBSTRAT - podoe, podkad 

SYMPTOM - objaw, oznaka choroby, przejaw jakiego zjawiska 

SZABAS - sobota jako wito ydowskie 

SZPADA - duga bro kujca 

TAWERNA - szynk, karczma, gospoda 

TEMIDA - w mitologii greckiej bogini sprawiedliwoci, 
przedstawiana z zawizanymi oczami 

TOMBOLA - zabawa poczona z loteri fantow 

TRANSFER - przeniesienie, przekazanie pienidzy z jednej 
instytucji do drugiej 

UNIFORM - przepisowy ubir, mundur 

UTOPIA - pomys szlachetny ale cakowicie nierealny, mrzonka 

UWERTURA - muzyczny wstp do opery 

VACUUM - prnia 

WAKOWA - by wolnym, nie obsadzonym (o stanowisku, posadzie) 

WALKIRIE - w mitologii germaskiej boginie-dziewice, ktre 
pomagay bohaterom w bitwach i unosiy dusze polegych 
wojownikw do Walhalli 

WANDAL - barbarzyca, niszczyciel wartoci kulturalnych 

WIKTORIA - w mitologii rzymskiej bogini zwycistwa 

WISZNU - bg zachowujcy, jeden z trzech gwnych bogw 
hinduizmu 

WADYKA - tytu biskupw obrzdku greckiego 

ZEPPELIN - sterowiec, balon o sztywnej powoce w ksztacie 
cygara, poruszajcy si za pomoc migie napdzanych przez 
silniki 

ZOOLOGIA - nauka o zwierztach 

ENADA - skrpowanie, niemiao, poczucie skrpowania 

